Tài chính - Tăng trưởng bền vững

TÀI CHÍNH CHO LÃNH ĐẠO - TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG – (SUSTAINABLE GROWTH)

Ngày nay các nhà Quản lý, các Chủ Doanh nghiệp trên thế giới đã chú ý nhiều đến mục tiêu tăng trưởng bền vững thay vì đi tìm kiếm sự tối đa hóa lợi nhuận. Những bài học của nhiều Doanh nghiệp bị phá sản không phải vì họ kinh doanh không tốt mà ngược lại chỉ vì họ kinh doanh quá tốt dẫn đến phát triển quá nóng. 

Thực vậy, có nhiều DN hoạt động tốt, có lợi nhuận biên (margin) cao , có khả năng phát triển cao (nhu cầu khách hàng lớn)  vì thế họ dễ dàng bị cuốn hút vào việc tăng trưởng cao nhằm gia tăng thị phần và tối đa hóa lợi nhuận. Nhưng không ít người bị rơi vào những bi kịch đứng trên bờ vực phá sản chỉ vì thiếu kế hoạch tài chính tốt phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng. Không ít Doanh nghiệp, khi lập kế hoạch kinh doanh cho năm sau thường đưa ra mục tiêu tăng trưởng , ví dụ 20% , đa số họ dựa vào : 

mục tiêu tăng trưởng bền vững
Mục tiêu tăng trưởng bền vững

 

Một là mong muốn của Chủ Doanh nghiệp là càng cao càng tốt 

Hai là khả năng của thị trường ( nhu cầu từ khách hàng yêu cầu gia tăng), lý do này  rất khó từ chối vì phải giữ mối quan hệ với khách hàng. 

 

Vì thế rất ít Doanh nghiệp ( ngoại trừ các DN có CFO hoặc chủ DN có hiểu biết về tài chính) đưa ra mục tiêu tăng trưởng dựa vào các tính toán về nguồn tài chính. Và kết quả là sự thiếu hụt về tài chính nghiêm trọng dẫn đến cái gọi là “chết trên chấm phạt đền”

 

Chúng ta ai cũng biết rằng, để có tăng trưởng  hay nói một cách khác là tăng doanh thu, đồng nghĩa với việc phải gia tăng thêm tài sản dù là ngắn hạn như tồn kho, khoản phải thu hay tài sản dài hạn như đầu tư thêm trang thiết bị, máy móc để nâng cao năng lực SX (tăng Tổng Tài sản) thì cũng cần có nguồn vốn để đáp ứng cho nhu cầu này. 

 

Vậy nguồn này lấy từ đâu? 

Một là từ lợi nhuận giữ lại (sau khi chia cổ tức)

Hai là đi vay thêm. 

Vấn đề ở đây đặt ra là phải tăng trưởng bao nhiêu thì vừa và bền vững

Vậy làm thế nào để tăng trưởng một cách bền vững?

Để hiểu điều này , có hai khái niệm mà chúng ta cần biết là :

 

Tỷ lệ tăng trưởng nội bộ ( internal growth rate): là tỷ lệ tăng trưởng tối đa mà một DN có thể đạt được mà không cần bất kỳ nguồn tài chính bên ngoài. Tỷ lệ này được tính bằng công thức

Internal growth rate = Trong đó b: phần lợi nhuận giữ lại.

Tỷ lệ tăng trưởng bền vững ( sustainable growth rate): là tỷ lệ tăng trưởng tối đa mà một DN đạt được sự bền vững mà không cần thay đổi cấu trúc tài chính . Tỷ lệ này được tình bằng công thức

Sustainable growth rate g = (ngoài ra còn có thể tính bằng g = R x ROE, nhưng lưu ý ROE phải được tính bằng Lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu đầu kỳ và R là tỷ lệ lợi nhuận giữ lại). Khái niệm tăng trưởng bền vững này được xây dựng dựa trên cơ sở cho rằng DN tăng trưởng mà không cần kêu gọi thêm vốn và không thay đổi tỷ lệ đòn bẩy tài chính. 

dễ dàng bị cuốn hút vào việc tăng trưởng
dễ dàng bị cuốn hút vào việc tăng trưởng

 

Như vậy rõ ràng , sau một năm hoạt động, DN có lãi EAT , chia cho cổ tức và lợi nhuận còn lại đóng góp vào vốn chủ sở hữu chính là R x EAT. Đây cũng chính là phần gia tăng của Tổng tài sản cuối năm. Theo tiền đề đưa ra, là không gọi thêm vốn và đi vay phải đảm bảo tỷ lệ đòn bẩy tài chính thì nói một cách khác, phương trình tăng trưởng bền vững chính là tỷ lệ giữa sự thay đổi vốn chủ sở hữu và Vốn chủ sở hữu đầu kỳ. Do đó ta có: g = R x ROE .

 

Trong khuôn khổ bài này, tôi sẽ không đi sâu về  mặt lý thuyết vì các bạn có thể tìm ở bất cứ đâu. Tôi chỉ muốn nêu vấn đề là khi đặt mục tiêu tăng trưởng, DN cần phải chú ý không vượt quá hệ số tăng trưởng bền vững "g" vì như vậy sẽ thiếu tiền mặt và cũng không nên thấp quá sẽ dư tiền mặt. 

Một khi bạn muốn đưa tỷ lệ tăng trưởng cao hơn
Một khi bạn muốn đưa tỷ lệ tăng trưởng cao hơn

 

Một khi bạn muốn đưa tỷ lệ tăng trưởng cao hơn g = R x ROE. Ví dụ ở đây g = 15%. Và bạn muốn tăng trưởng 20%, thì bạn phải:

Điều chỉnh lại chính sách tài chính bằng  thay đổi R, nghĩa là chia cổ tức ít đi để phần lợi nhuận giữ lại cao hơn. Hoặc thay đổi tỷ lệ đòn bẩy tài chính nhưng điều này sẽ đi kèm rủi ro(vì ta biết rằng ROE = P x A X T . Trong đó  

P : tỷ lệ lợi nhuận 

A: vòng quay tài sản

T : đòn bẩy tài chính.)

Tăng P: điều này hơi khó. Tăng vòng quay tài sản A: điều này cũng khó và thường là tăng P sẽ khó tăng A. Vậy thì tốt nhất là mục tiêu tăng trưởng nên bằng g.

Một vài chia sẽ tài chính cho lãnh đạo về sự tăng trưởng bền vững trong doanh nghiệp. Chúc các bạn thành công cho sự tăng trưởng bền vững.

Để hiểu rõ hơn về tài chính cho lãnh đạo các bạn có thể tham gia khóa học - Tài chính cho lãnh đạo do chính Ông Hồ Trọng Lai chia sẽ. Tại đây các bạn có thể biết được thế nào là điểm huề vốn, những con số trong báo cáo tài chính nào phải chú ý và ý nghĩa ra sao.

Cập nhật lần cuối ngày Thứ sáu, 01 Tháng 4 2016 03:32

Go to top